Kalkandere Evleri

Üç katlı inşa edilen bu evlerde yapı malzemesi olarak, en alt kat bazen taş olmak üzere, ahşap kullanılmıştır. Ahır katı olarak biline ü,,n bu katta büyükbaş hayvanlar beslenir. Birinci katta mutfak görevi gören kısma eviçi denir.Eviçinin sağ ve sol tarafından dışarıya açılan iki kapı, ön tarafında bir oturma odası, arkasında ise bir ara hol (hayat), holun sağında ve solunda iki oda (bulme), en uç kısmında üst kata çıkan bir merdiven bulunur. Evin WC'si eve bitişik ve genellikle kuzey yönde, arka sağ ya da sol kısımda yerleştirilir.Hayat ile bağlantılı olur.

Üst katın da ortasında hayat, arka sağ ve solda odalar, eviçinin üstünde kalan kısmın sağ ya da sol tarafında ambar odası, ön taraftaki oturma odasının üstünde çifte (bir kısmın genellikle dışta kalan yüzeyleri fındık çubuğundan sepetvari örülerek yapılır.) Evin sağ ya da sol tarafında adına peteklik denilen bir balkon bulunur.

Evin içinde ateşin yandığı ocağın adı ateşliktir. Ateşliğin başında yassı bir taş bulunur. Bu taşa femele denir. Ateşliğin üst kısmına rani denir. Raniden ateşliğe bir zincir asılır. Bu zincire kazan ya da gügüm asılarak su ısıtılır. Özellikle lahana yemeği de bu zincire asılarak yapılır. Bazı evlerde ateşliğe,içinde ekmek pişirilen ,içi oyuk bir pleki taşı gömülü olur. Bu taş bazı evlerde gömülmez. Ekmek piirileceği zaman kıylık demirlerinin (Bir ucu çatallı ve doksan derece kıvrık) bir uçları femelenin üzerine, diğer çatallı uçları yana konmak üzere,üstlerindeki pleki taşları konur,ısıtılır. Ekmek hamuru bu kızgın taşın içine konur. Taşın üstü sac ile kapatılır. Sacın üstünde ateş yakılır. Mutfakta kapların konduğu yere kaplık,tuzların konduğu yere tuzluk denir.

Kalkandere Giysileri / Erkek / Kadın

Eskiden erkekler, paçaları yandan düğmeli ve ağı körüklü külot pantolon, feretikodan yapılmış yakasız gömlek ve siyah kumaştan yelek giyerlerdi. Kadınlar ise normal zamanlarda fistan giyer,başlarına kaleçi boncuğu ile oyalı çember (eşarp) bağlarlar, baş ve bellerine keşan bağlarlardı.Kış mevsiminde bellerine yünden yapılma, kilim kalınlığında kuşak sararlardı.Çoraplarını eğirdikleri yün ipliğinden kendileri yaparlardı.Keza, kazak ve hırka da dokurlardı.

Düğünlerde, özel gezi ve davetlerde kara çarşaf giyilirdi.Çarşafın altında ise kırmızı bezden yapılmış fistan giyilirdi.

Takı olarak özellikle yarım veya çeyrek Reşat altınından yapılma küpe ve siyah bir sicime kulpları ile dizili altın lira, beşi bir yerde takılırdı. Bilezik benimsenmemişti.


Yöresel Kadın Kıyafetleri


Kara Peştemal : Genellikle yaşlıların kullandığı, kenarları kırmızı kara peştemal.
Çeşan : Başa veya bele takılan, geniş çubuk desenli bir tür peştemal, dolaylık da denir.
Tepeluk : Gelinlerin giydiği ufak paralarla süslenmiş fes.
Fistan : Oldukça bol ve uzun dikilen, altlı üstlü bütün giysi.
Entari : Fistana entaride denir.
Gozli Çarşaf : Altlı üstlü bele bağlanarak kullanılan beyaz çizgi desenli siyah çarşaf.
Etekluk : Uzun eteklere denir.
Üç Etek :Genellikle kadife bezden yapılan altlı üstlü bütün etek. Üst ceket kısmına Kutni denirdi.
Geceluk : Kollu gecelik.
Çember : Kenarları işlemeli, sade, renkli veya motifli başörtü.
Yaşmak : Kenarları işlemeli ve renkli başörtü. Genellikle çember üzerine takılarak kullanılır.
Yazma : Yaşmağın büyüğüne denir.
Atkı : Genellikle kadınların kullandığı büyük başörtü.
Peştemal : Daha çok evli ve yaşlı bayanların kullanıldığı, bel örtüsü olarak da kullanılan ince çubuklu desenli  başörtü.
Makaslı Peştemal : Püsküllü ve delikli peştemal. Daha çok genç kızlar ve genç kadınlar kullanır.
Yun Çorap : Beş cağla dokunan, uzun veya yarım biçimde çorap.
Şal Kuşağı : Yünden dokuma, daha çok kadınların ve yaşlı erkeklerin kullandığı kuşak.
Don : Belden dize kadar çok geniş ve bacak kısımları lastikle tutturulan bir tür kısa şalvar.
Tor kuşağı : Özel bir iplikten dokunan kemer.
Patik : Ev içersinde terlik yerine kullanılan kısa yün çorap.
Kongoş Çarık : İneklerin diz derilerinden hemen herkesin yapabildiği basit çarık.
Çarık : Hasılsız deriden yapılan basit çarık.
Hasıllı Çarık : Hasıllı deriden ancak ustaların yapabildiği çarık.
Kontra : Genellikle zengin kadınların giyebildiği topuksuz ayakkabı.
Tad :Deriden veya yünden dokunarak yapılan çarık biçimli, bağcıklı çocuk ayakkabısı
Mes : Yaşlıların çorap üzerine giydikleri, ayakkabı içine soktukları deriden yapılmış bir tür çorap.
Cizme :Deriden veya lastikten yapılan boğzlı bir tür ayakkabı.
Hamal Lastik :Daha çok iş yapılırken kullanılan lastik.
Lastik : Son dönemlerde giyilen, cizlavit de denilen en yaygın olan lastik ayakkabı.
Nalım : Takunya da denilen ahşaptan yapılmış kaba terlik.
Hedik : Ahşap malzemeyle yapılan, ızgara biçimli kar ayakkabısı
Bu eşyaları tamamlayan kadın süs eşyaları da önemlidir.
Hemayil :Üçgen veya dörtgen biçimli gümüş zincirli kap.
Beşli : Kurdeleyle bağlanarak yakaya takılan altın süs eşyası.
Kupli : Kurdeleyle boğaza takılan bir reşat altın değerindeki altın süslü.
Yuzuk : Yüzük
Kupe : Küpe
Kaleçi : Daha çok çocukların kullandığı süs eşyası, boncuk.


Yöresel Erkek Kıyafetleri


Başluk : Başa sarmak için dar ve uzun bir bez parçasından yapılır. Kukula da denir. Herkesin kendine has bir yöntemle bağlar, çoğunlukla her iki yana kulaklıklar bırakılırdı. Renk çoğunlukla haki olur ve elbiseye uydurulurdu.
Fes : Yün iplikle cağla (şişle) dokunup başa takılırdı.
Taka : Başa takmak için kumaştan yapılan başlık
Mendil : El, yüz temizliğinde olduğu gibi cep süsü eşyası ve başlık olarak da kullanılırdı. Mendilin iki ucu düğümlenip başa takılacak hale getirilirdi.
Yağluk : İki ucu düğümlenerek başlık olarak kullanılan bez parçası.
Abaniye : İpekten , sarımtırak dallı nakışlarla işlenmiş, abani denilen bir bezin fes üzerine sarılmasıyla elde edilen sarık.
Saruk : Daha çok din adamlarının giydiği beyaz başlık
Mintan : Açık olan kısmı boğaza kadar düğmeli yakasız gömlek.
İç Gömlek : Mintan altına giyilen bugünkü atlet görevini gören giysi
Fanila : Atlet, kollu çamaşır.
Yelek : Bugünkü yeleklere benzeyen, fakat yelekten daha bol olan giysi
Çoha : yeleğe benzeyen, vücudu saran geniş ve kollu giysi
Zıpka : Alt kısımları, dar üst kısımları geniş altlı üstlü bütün giysi. Zıpkanın uçkur denilen kısmı düğmeliydi. Bele bir kuşakla bağlanırdı. Genelde siyah bezden yapılır ve mintanla giyilirdi.
İşdoni : Paçalı kilot
Kanaviça  Pantul : Şalvar biçimli, bele bir kuşakla bağlanan iri keten dokuma bezden yapılan pantolon. Genellikle çocukların giydiği bu pantolonu büyükler de giyerdi. Daha çok bir iş pantolonu kabul edilirdi.
Kilot Pantul : Paçaları dize kadar dar, üst kısmı sağdan ve soldan bele kadar geniş olan pantolon. Dar olan kısım düğmelerle açılır ve kapatılırdı. Bele bir kemerle bağlanırdı.
Golf Pantul : Paçası dize kadar dar, üst kısmı bol olan pantolon. Dize kadar dar olan kısım düğümlenirdi. 1940'lı yıllarda moda olan bir giysiydi.
Yun Çorap : Beş cağla dokunan, uzun veya yarım biçimde çorap.
Şal Kuşağı : Yünden dokuma, daha çok kadınların ve yaşlı erkeklerin kullandığı kuşak.
Kongoş Çarık : İneklerin diz derilerinden hemen herkesin yapabildiği basit çarık.
Çarık : Hasılsız deriden yapılan basit çarık.
Hasıllı Çarık : Hasıllı deriden ancak ustaların yapabildiği çarık.
Çapula : Hasıllı deriden yapılan kaliteli, çarık üstü bir ayakkabı. Çapula özel ustalarınyapabildiği ve zenginlerin giyebildiği bir ayakkabı çeşidiydi.
Yemeni : Hasıllanmış siyah deriden altları kösele olarak yapılan, ancak zengin ve ağaların giyebildiğibir ayakkabı türü
Tad : Deriden veya yünden dokunarak yapılan çarık biçimli, bağcıklı çocuk ayakkabısı
Mes : Yaşlıların çorap üzerine giydikleri, ayakkabı içine soktukları deriden yapılmış bir tür çorap.
Cizme : Deriden veya lastikten yapılan boğzlı bir tür ayakkabı.
Hamal Lastik : Daha çok iş yapılırken kullanılan lastik.
Nalım : Takunya da denilen ahşaptan yapılmış kaba terlik.
Hedik : Ahşap malzemeyle yapılan, ızgara biçimli kar ayakkabısı.
Bu erkek kiyafetlerini tamamlayan süsü eşyaları da önemlidir.
Hemayil : Üçgen veya dörtgen biçimli gümüş zincirli kap.
Köstek : Genellikle yelek üzerine asılan üç sıra gümüş saat zinciri.
Picak :Daha çok morunmak için kın içersinde saklanan kesici alet. Genellikle iki tane taşınırdı. Birinin ucu sivri, diğerinin ise yuvarlak olurdu.
Tapanca : Daha çok korunmak için taşınırdı.